ศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดเทศกาลกินเจปี’64 หดตัว 8.2% จากปีก่อน ชี้คนกรุงเทพฯ ส่วนใหญ่น่าจะยังคงใช้จ่ายอย่างระมัดระวัง และกังวลเรื่องความปลอดภัยในการทำกิจกรรมนอกบ้าน ระบุการ Work From Home และลดการออกนอกบ้านโดยไม่จำเป็น กระทบธุรกิจร้านอาหารข้างทางและแหล่งจับจ่ายที่คุ้นเคย ตรงกันข้ามร้านสะดวกซื้อและร้าน Food Chain คาดว่าจะได้รับความนิยมมากขึ้นจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค และกว่า 81% เลือกลอง “โปรตีนทางเลือก” เพราะมีเมนูหลากหลาย – หาซื้อง่าย

จากสถานการณ์โควิดในประเทศที่ดีขึ้น ทั้งจำนวนผู้ติดเชื้อใหม่รายวันที่ลดลงมาต่ำกว่าระดับ 1 หมื่นคนในบางวัน การเร่งและกระจายการฉีดวัคซีนให้กับประชาชน จนนำมาสู่การคลายล็อกดาวน์กิจกรรมทางเศรษฐกิจเพิ่มเติมในช่วงเริ่มต้นไตรมาสสุดท้ายของปี การผ่อนคลายข้อจำกัดสำหรับการเดินทางเข้ามาของนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ครอบคลุมหลายจังหวัดมากขึ้น สะท้อนว่าภาวะซบเซาของกิจกรรมทางเศรษฐกิจน่าจะผ่านจุดเลวร้ายที่สุดจากโรคโควิดมาแล้ว

อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาสถานการณ์ต่างๆ พบว่า ยังมีปัจจัยแวดล้อมอื่นๆ ที่อาจจะกระทบความเชื่อมั่นของผู้บริโภค ที่สำคัญเฉพาะหน้าคือ สถานการณ์น้ำท่วมในหลายพื้นที่ซึ่งยังมีความไม่แน่นอนว่าจะยกระดับความรุนแรงมากขึ้นเพียงใด เนื่องจากเหตุการณ์ยังไม่ยุติ ฤดูฝนยังไม่สิ้นสุด และมีการคาดการณ์ว่าอาจจะยังมีพายุอีก 1-2 ลูกเข้ามาหลังจากนี้ นอกจากนี้ การเร่งตัวขึ้นของราคาพลังงานในตลาดโลกท่ามกลางเงินบาทที่อ่อนค่า ก็เป็นอีกตัวแปรที่จะส่งผลต่อทิศทางราคาพลังงานในประเทศให้ขยับสูงขึ้น ซึ่งจากทั้งสองปัจจัยดังกล่าว ไม่เพียงจะมีผลกระทบต่อกำลังซื้อของผู้บริโภคที่เดิมก็เปราะบางอยู่แล้ว ขณะเดียวกัน ความไม่สะดวกในการเดินทางและการขนส่งในพื้นที่ประสบภัย ความเสียหายต่อพืชผลเกษตร ก็ยังเป็นแรงกดดันด้านต้นทุนและราคาสินค้าโดยเฉพาะผัก ซึ่งอาจส่งผลกระทบตามมาต่อการใช้จ่ายของผู้บริโภคในช่วงเวลานี้ที่เทศกาลกินเจกำลังจะมาถึง

ดังนั้น ศูนย์วิจัยกสิกรไทยจึงมีมุมมองที่ค่อนข้างระมัดระวังต่อสถานการณ์และบรรยากาศในการจับจ่ายของผู้บริโภคในช่วงเทศกาลกินเจระหว่างวันที่ 6-14 ตุลาคม 2564 นี้ โดยคาดว่า ในช่วงเทศกาลกินเจปี 2564 คนกรุงเทพฯ จะมีเม็ดเงินค่าใช้จ่ายตลอดช่วงเทศกาลคิดเป็นมูลค่า 3,600 ล้านบาท หดตัว 8.2% เมื่อเทียบกับเทศกาลกินเจปีก่อน ซึ่งนอกจากปัจจัยแวดล้อมต่างๆ ข้างต้นแล้ว คนกรุงเทพฯ ส่วนใหญ่น่าจะยังคงใช้จ่ายอย่างระมัดระวัง และยังมีความกังวลเรื่องความปลอดภัยในการออกไปทำกิจกรรมนอกบ้าน

แม้ว่า ผลการสำรวจของศูนย์วิจัยกสิกรไทยพบว่า คนกรุงเทพฯ 55% ยังคงสนใจเข้าร่วมเทศกาลกินเจ แต่มีการปรับลดจำนวนวันในการกินเจลงเมื่อเทียบกับปีก่อน โดยมีสาเหตุสำคัญมาจากความไม่สะดวกในการบริโภค เนื่องจากเปลี่ยนรูปแบบการทำงานไปสู่การ Work From Home และลดการออกนอกบ้านโดยไม่จำเป็น ซึ่งเป็นข้อจำกัดของการเข้าถึงแหล่งจับจ่ายที่คุ้นเคยในปีก่อนๆ ส่งผลให้กลุ่มธุรกิจร้านอาหารข้างทางบริเวณสถานที่ทำงาน ทั้งแบบตักขายและนั่งทานในร้านอาจได้รับผลกระทบจากความกังวลของผู้บริโภคในเรื่องของความปลอดภัยและไม่สะดวกในการออกไปจับจ่าย

ขณะที่ ธุรกิจค้าปลีกกลุ่มร้านสะดวกซื้อ รวมถึงร้านอาหารที่จำหน่ายอาหารผ่านช่องทางเดลิเวอรี่หรือออนไลน์ คาดว่าจะได้รับความนิยมมากขึ้นจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค โดยเฉพาะการสั่งซื้อจากกลุ่มร้านอาหาร Food Chain ที่หันมาเพิ่มเมนูอาหารเจ/วีแกนมากขึ้น เพื่อรุกตลาดผู้บริโภคที่รักสุขภาพ รวมถึงร้านค้าปลีกสะดวกซื้อที่มีการวางจำหน่ายอาหารเจ/วีแกน ที่หลากหลายขึ้นและมีการจัดส่งเดลิเวอรี่ ทั้งแบบดั้งเดิม เช่น อาหารเจสำเร็จรูปพร้อมทาน/แช่เย็น นมถั่วเหลือง น้ำผัก-ผลไม้ ฯลฯ และรูปแบบใหม่ๆ อย่างผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มจากกลุ่มโปรตีนทางเลือก สะท้อนได้จากคนกรุงเทพฯ กว่า 81% ที่คาดว่าจะกินเจในปีนี้ สนใจจะเลือกรับประทานเมนูอาหารที่เป็นกลุ่มโปรตีนทางเลือก เพราะอยากลองทาน มีเมนูที่หลากหลาย และหาซื้อได้ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ดี แม้ว่าปีนี้คนกรุงเทพฯ จะสนใจอยากลองทานอาหารเจกลุ่มโปรตีนทางเลือกมากขึ้น แต่ก็ยังคงกังวลในเรื่องของปัจจัยทางด้านราคา รสชาติ และคุณค่าทางโภชนาการ (ปริมาณสารอาหาร และแคลอรี่) ซึ่งมีผลต่อการตัดสินใจซื้อมาทาน โดยเฉพาะในภาวะที่กำลังซื้อของผู้บริโภคยังเปราะบาง และด้วยราคาของโปรตีนทางเลือกที่ค่อนข้างสูงกว่าเมื่อเทียบกับอาหารเจมื้อปกติ จึงมีผลต่อการใช้จ่ายของผู้บริโภค ดังนั้น หากผู้ประกอบการสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์และทำกลยุทธ์การตลาดให้ตอบโจทย์ผู้บริโภคในจุดนี้ได้ ก็น่าจะช่วยหนุนให้ตลาดอาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือกมีแนวโน้มเติบโตขึ้น โดยเฉพาะการทำโปรโมชั่นด้านราคา ซึ่งนอกจากจะช่วยจูงใจให้ผู้บริโภคหันมาเลือกซื้อสินค้าแล้ว ยังอาศัยช่วงเทศกาลกินเจทำการตลาดให้สินค้าเป็นที่รู้จักและหันมาทดลองทานมากขึ้น โดยเฉพาะภายหลังจากหมดเทศกาลก็ยังสามารถหารับประทานได้ง่าย เป็นต้น

สำหรับผู้ประกอบการกลุ่มอื่นๆ ก็อาจจะต้องวางแผนกลยุทธ์ด้านการตลาดให้เหมาะสมกับสภาพตลาด เพื่อให้ธุรกิจยังคงมียอดขายอาหารเจเข้ามาบ้างในช่วงเทศกาล เช่น เน้นความคุ้มค่าคุ้มราคา ชูจุดขายเมนูสุขภาพ หรือเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภคทั้งในเรื่องของการสร้างสรรค์เมนู การเลือกวัตถุดิบ ช่องทางการสั่งซื้อ ตลอดจนบริการส่งสินค้าตามวันเวลาที่ลูกค้าสะดวก เป็นต้น

มองไปข้างหน้า ด้วยพฤติกรรมของคนไทยในภาพรวมที่หันมาใส่ใจดูแลสุขภาพและสิ่งแวดล้อมกันมากขึ้น จึงมีกลุ่มผู้บริโภคที่เริ่มหันมาบริโภคอาหารวีแกน และไม่ได้จำกัดเฉพาะเทศกาลกินเจเท่านั้น ทำให้คาดว่า โอกาสของตลาดอาหารวีแกนในไทยจะยังสามารถขยายตัวได้อีกในระยะข้างหน้า ซึ่งปัจจุบันมีจำนวนผู้บริโภควีแกนไทย (รวมถึงมังสวิรัติและเจ) ราว 9 ล้านคน และน่าจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามเทรนด์บริโภคอาหารวีแกนโลก สะท้อนได้จากแนวโน้มสัดส่วนของประชากรไทยที่ไม่บริโภคเนื้อสัตว์น่าจะขยับขึ้นจาก 12.0% ในปี 2560 เป็น 15% ได้ภายในปี 2564 แต่การจะเพิ่มจำนวนผู้บริโภค รวมถึงอัตราการบริโภคได้มากหรือน้อยนั้น ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย โดยเฉพาะในเรื่องของราคา รสชาติ ความหลากหลายของสินค้า ตลอดจนช่องทางการจัดจำหน่าย ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจเลือกซื้อของผู้บริโภค

#เทศกาลกินเจ 2564
#ตาราง กินเจ 2564
#กินเจ 2564 ตรัง
#กินเจภูเก็ต 2564
#กินเจ 2564 เริ่ม วัน ไหน
#เทศกาลกินเจ ภูเก็ต 2564
#กินเจ กินอะไรได้บ้าง
#เทศกาล กินเจ 2564 เริ่ม วัน ไหน
#Alternative Protein คือ
#plant-based protein คือ
#Plant-based CP
#Plant based 7 11
#Burger Plant based 7 11
#Meat ZERO Brand
#Plant-based Food คือ
#เทรน ด์ อาหารแห่งอนาคต

กลุ่ม Flexitarian ดันเทรนด์ Plant-based

เทรนด์ Plant-based Food (อาหารที่ทำจากพืชเป็นหลัก) ที่กำลังได้รับความนิยมและเติบโตอยู่ทั่วโลก แท้จริงแล้วสาเหตุหลักไม่ได้มาจากการเติบโตของกลุ่ม Vegan/วีแกน (คนที่ไม่กินเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ เช่น นม ไข่ ถือเป็นประมาณ 2% ของประชากรโลก) และ Vegetarian/มังสวิรัติ (คนที่ไม่กินเนื้อสัตว์แต่ยังกินและใช้ผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ถือเป็น 4% ของประชากรโลก) เพราะถึงแม้ Vegan จะเป็นเทรนด์ที่มีการเติบโตมากโดยเฉพาะฝั่งโลกตะวันตก แต่ก็ยังนับเป็นเปอร์เซ็นต์เพียงหยิบมือของคนทั้งหมดบนโลก

หนึ่งในเหตุผลที่ทำให้ Plant-based เติบโต มาจากพฤติกรรมรูปแบบใหม่ที่เรียกว่า Flexitarian/มังสวิรัติยืดหยุ่น ที่มีการเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด

Flexitarian คืออะไร?

Flexitarian คือพฤติกรรมการหลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์แบบง่ายๆ ทางใดทางหนึ่ง ที่ไม่ได้เคร่งครัดแบบ Vegan และ Vegetarian เพียงมีความพยายามจะเว้นเนื้อสัตว์บางประเภท บางเวลา หรือบางมื้อ ก็ล้วนถือเป็น Flexitarian ทั้งสิ้น

คนไทย 28% ใช้ชีวิตแบบ Flexitarian แต่ไม่รู้ตัว

ข้อมูลวิจัยพบว่า 29% ของผู้บริโภคทั่วโลกมีพฤติกรรมแบบนี้ และ 28% ของคนไทย กำลังมีพฤติกรรมแบบนี้โดยไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ

การสำรวจกลุ่มตัวอย่างคนไทยกว่า 2,000 คน พบว่า

• 28% มีพฤติกรรมการเว้นเนื้อสัตว์แบบ Flexible ซุกซ่อนอยู่ บางคนไม่กินเนื้อวัว สัตว์ใหญ่ หรือสัตว์ปีก บางคนเว้นเนื้อสัตว์ในเดือนเกิดหรือวันเกิด ในวันพระ หรือเว้นในบางมื้อ ซึ่งมีหลายสาเหตุ เช่น อยากสุขภาพดีขึ้น
• 86% เพราะเหตุผลทางศาสนาและความเชื่อต่างๆ
• 31% ต้องการควบคุมน้ำหนัก

"Plant-based FEST" แคมเปญใหญ่ต้อนรับเทศกาลเจ

ไทยยูเนี่ยน จับมือ วี ฟู้ดส์ และมอร์ มีท จัดแคมเปญใหญ่ “Plant-based FEST” ชวนทั้งคนไทย และคนต่างชาติ รวมถึงสาย Flexitarian ในประเทศไทย ร่วมปฎิวัติการกินเจหรือมังสวิรัติรูปแบบแบบเดิมๆ ในช่วงเทศกาลเจพร้อมกับเทศกาล Plant-based และ Vegan ของโลก เพราะคำนึงถึงสุขภาพผู้บริโภคในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 สร้างทางเลือกหลากหลาย โดยเน้นการทานอาหารจากโปรตีนจากพืชเป็นหลัก ที่มีรสชาติอร่อยดีต่อใจ ดีต่อสุขภาพ และดีต่อสิ่งแวดล้อม แถมยังสร้างกุศลลดการฆ่าสัตว์ในช่วงเทศกาลอีกด้วย

สำหรับเทศกาล “Plant-based FEST” มีจุดเด่นที่การผนึกกำลังของ 3 ผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารทางเลือกจากพืช ได้แก่ แบรนด์ OMG Meat (โอเอ็มจี มีท) ภายใต้บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) กับแบรนด์วี ฟาร์ม (V Farm) ภายใต้ บริษัท วี ฟู้ดส์ (ประเทศไทย) จำกัด และแบรนด์มอร์มีท (More Meat) ภายใต้บริษัท มอร์ฟู้ดส์อินโนเทค จำกัด นำเสนอผลิตภัณฑ์ทางเลือกใหม่ที่มีรสชาติดี และเนื้อสัมผัสเสมือนรับประทานโปรตีนจากเนื้อสัตว์ทั่วไป ในรูปแบบและเมนูให้เลือกสรรได้หลากหลาย มาพร้อมกับคุณประโยชน์ของการรับประทานอาหารทางเลือกจากพืชที่ดีต่อสุขภาพของผู้บริโภค สัตว์ และสิ่งแวดล้อมโดยรวม และเป็นทางเลือกสำหรับผู้บริโภคที่รับประทานเจ มังสวิรัติ และกลุ่ม Flexitarian ที่มีวิถีชีวิตหรือไลฟ์สไตล์ที่ยืดหยุ่นที่มีแนวโน้มหันมาใส่ใจเรื่องสุขภาพ และสิ่งแวดล้อมกันมากขึ้น เพื่อสนับสนุนแนวคิดว่าการทานอาหารทางเลือกจากพืชไม่ได้ยากอย่างที่คิด หรือไม่น่าเบื่ออีกต่อไป แถมมีความสุขกับการเลือกสรรเมนูที่หลากหลาย อร่อย มีประโยชน์ และไม่จำเจ

นายมาร์เทน เคหราดร์ กรรมการผู้จัดการกลุ่มธุรกิจโปรตีนทางเลือก บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า “ธุรกิจผลิตภัณฑ์อาหารทางเลือกจากพืชนับเป็นหนึ่งในสินค้านวัตกรรมที่ตอบสนองวิถีการดำเนินชีวิตและการบริโภคที่เปลี่ยนไป อีกทั้งยังเป็นสิ่งที่พัฒนามาจากความเชี่ยวชาญในธุรกิจอาหารทะเลของไทยยูเนี่ยน ที่ยึดนวัตกรรมและความยั่งยืนเป็นหัวใจสำคัญในการดำเนินธุรกิจเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภค จึงเป็นที่มาของอาหารทะเลจากพืช ที่มีรสชาติอร่อย เนื้อสัมผัสที่ใช่ เต็มไปด้วยคุณค่าทางอาหาร อีกทั้งยังมีส่วนช่วยลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ตัวการหลักที่ทำให้เกิดสภาวะโลกร้อน ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของบริษัทที่มุ่งเน้นในการสร้างสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีให้กับผู้คนตลอดจนดูแลความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเล วีฟู้ดส์และมอร์มีทพันธมิตรที่ดีของเรามีวิสัยทัศน์ในการดำเนินธุรกิจอาหารไปในแนวทางเดียวกับเรา และพร้อมเดินหน้าร่วมกันสร้างระบบนิเวศในด้านอาหารทางเลือกจากพืชด้วยกัน”

นายอภิรักษ์ โกษะโยธิน ประธานกรรมการบริหาร บริษัท วี ฟู้ดส์ (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า “บริษัท วีฟู้ดส์ได้เล็งเห็นความสำคัญของการพัฒนานวัตกรรมในการดำเนินธุรกิจตั้งแต่การวิจัยพัฒนาและส่งเสริมเครือข่ายเกษตรกรในการจัดหาวัตถุดิบที่มีคุณภาพในการผลิตสินค้าคุณภาพเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่ที่ใส่ใจสุขภาพ และมีส่วนร่วมในการดูแลสิ่งแวดล้อมด้วยการเลือกบริโภคอาหารที่มีความยั่งยืน บริษัทมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่จะได้มีโอกาสร่วมทำงานกับไทยยูเนี่ยน และมอร์มีท ในการพัฒนาตลาดโปรตีนทางเลือกจากพืช และอาหารทางเลือกจากพืชพร้อมทานจากประเทศไทยให้เติบโต โดยในช่วงเทศกาลนี้เราได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกับทางไทยยูเนี่ยนและมอร์มีท ออกมาเป็นผลิตภัณฑ์ Plant-based Bites (Classic Thai Taste) เป็นรสชาติที่คนไทยคุ้นเคย เพื่อเป็นทางเลือกและต้อนรับเทศกาลเจ”

นางสาวกัญญ์วรา ธนโชติวรพงศ์ ผู้ร่วมก่อตั้ง และประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท มอร์ฟู้ดส์อินโนเทค จำกัด กล่าวว่า “แคมเปญ ‘Plant-based Fest’ เป็นการร่วมฉลองครั้งใหญ่ที่ได้จัดขึ้นครอบคลุมเทศกาลสำคัญต่างๆ ไม่ว่า จะเป็นเทศกาลเจของชาวไทยเชื้อสายจีน World Vegan Day และเทศกาลดิวาลีของชาวอินเดียการร่วมมือครั้งนี้เพื่อสร้างรอยยิ้มและเติมเต็มความสุขบนโต๊ะอาหารให้แก่ทุกครอบครัวตลอดเทศกาล ด้วยวัตถุดิบจากพืชแบบพร้อมปรุงและแบบพร้อมทานที่หลากหลาย มีคุณค่าทางโภชนาการที่ดี ที่สำคัญพวกเราอยากให้แคมเปญนี้สร้างความเข้าใจและเรียนรู้ถึงความหลากหลายของวัฒนธรรมผ่านการบริโภคอาหารที่อร่อยและมีประโยชน์จากพืชอีกด้วย”

นายมาร์เทน เคหราดร์ กรรมการผู้จัดการกลุ่มธุรกิจโปรตีนทางเลือก บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) (ซ้าย) นางสาวกัญญ์วรา ธนโชติวรพงศ์ ผู้ร่วมก่อตั้ง และประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท มอร์ฟู้ดส์อินโนเทค (กลาง) นายอภิรักษ์ โกษะโยธิน ประธานกรรมการบริหาร บริษัท วี ฟู้ดส์ (ประเทศไทย) จำกัด (ขวา)
นายมาร์เทน เคหราดร์ กรรมการผู้จัดการกลุ่มธุรกิจโปรตีนทางเลือก บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) (ซ้าย) นางสาวกัญญ์วรา ธนโชติวรพงศ์ ผู้ร่วมก่อตั้ง และประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท มอร์ฟู้ดส์อินโนเทค (กลาง) นายอภิรักษ์ โกษะโยธิน ประธานกรรมการบริหาร บริษัท วี ฟู้ดส์ (ประเทศไทย) จำกัด (ขวา)

สำหรับช่วงเทศกาล ‘Plant-based FEST’ ตลอดเดือนตุลาคม ถึง พฤศจิกายน 2564 นี้ พบกับขบวนการอาหารทางเลือกจากพืชที่จะมาสร้างปรากฏการณ์เปลี่ยนแลนด์สเคปของวงการอาหารจนแทบลืมรับประทานเนื้อสัตว์กันไปเลย โดยนอกเหนือจากผลิตภัณฑ์เดิมที่เป็นโปรตีนจากพืชอยู่แล้ว แต่ละแบรนด์ได้ปรับสูตรและเมนูเพื่อร่วมฉลองเทศกาลนี้อีกด้วย ได่แก่ โอเอ็มจี มีท (OMG Meat) โดยไทยยูเนี่ยน ปรับผลิตภัณฑ์อาหารทะเลจากพืชที่ขายดีตลอดกาลอย่าง Crab meat (เนื้อปู) และ Crab shumai (ขนมจีบปู) ให้เป็นสูตรเจ แต่ยังคงรสชาติอร่อยและสัมผัสที่คุ้นเคย พร้อมทั้งสร้างสรรค์เมนูเนื้อปูเจกับร้าน greyhound และ salad factory อีกด้วย สามารถติดตามข่าวสารได้ที่ OMG Meat Facebook page

สำหรับแบรนด์ วี ฟาร์ม (V Farm) โดยวีฟู้ดส์ ผลิตภัณฑ์ Plant-based Bites จากเมนูลาบทอดที่ได้รับการตอบรับดีเยี่ยม จากซีรีย์ Classic Thai Taste พัฒนาผลิตภัณฑ์สำหรับเจ อีก 2 รสชาติ ได้แก่ ทอดมันข้าวโพดเนื้อปู ใช้วัตถุดิบจาก OMG Meat และต้มยำทอด ใช้วัตถุดิบจาก More Meat พร้อมสร้างสรรค์เมนูที่หลากหลายกับร้านอาหารชั้นนำอย่าง Domino Pizza และร้าน Veganerie Concept โดยสามารถติดตามข่าวสารที่น่าสนใจได้ทาง FB Page V Food Living และช่องทางสั่งซื้อออนไลน์ได้ที่ Line OA V Farm Delivery

โอเอ็มจี มีท วีฟาร์ม และมอร์มีท ร่วมฉลอง ‘Plant-based FEST’ ที่ห้างสรรพสินค้าชั้นนำ ได้แก่ กูร์เมต์ มาร์เก็ต, ท็อปส์ สาขาเซ็นทรัลเวิลด์ และชิดลม, Dear tummy ในกรุงเทพและปริมณฑล พร้อมโปรโมชั่นสุดพิเศษ เมื่อซื้อครบ 3 แบรนด์ รับฟรีทันทีกระเป๋าเก็บความเย็น มูลค่า 499 บาท มีจำนวนจำกัด

#plant based food ในไทย
#Plant-Based Food ราคา
#plant based food ซื้อที่ไหน
#plant-based ราคา
#อาหาร plant based 7-11
#Plant-based Meat คือ
#Plant-based product
#plant-based meat งานวิจัย
#flexitarian แปลว่า
#flexitarian อ่านว่า
#ตลาดมังสวิรัติในไทย
#Plant-based Food ในไทย
#ตลาด plant based ในไทย
#ตลาด plant-based food ในไทย
#meat zero กี่แคล
#ตลาด Vegan ใน ไทย
#OMG Meat ราคา
#OMG Meat รีวิว
#Plant-based Meat วิธี ทํา
#เนื้อจากพืช ซื้อ ที่ไหน
#Plant-based Meat ทํา ยัง ไง
#Meat ZERO
#Thai Union plant-based
#Meat ZERO ทํา จาก อะไร
#OmniMeat ราคา
#More Meat Pantip
#More Meat ราคา
#plant based meat ขายที่ไหน
#Meat Avatar ราคา
#More Meat เมนู
#More meat ig
#Never Meat ราคา

อาหารทางเลือก เพื่อสุขภาพที่ดี สำหรับคนไม่กินเนื้อ ไม่กินอาหารเจ แต่อยากกินอาหารที่่มีรสชาติปรุงได้เหมือนเนื้อ เป็น Plant-based Food โปรตีนทดแทนจากพืช

"จุดเริ่มต้น มาจากสุขภาพของตัวเอง ที่บ้านทานหมูเยอะมาก ทุกมื้อจะมีหมูซีอิ๊ว, หมูทอด ทำให้ระบบขับถ่ายไม่ดี ลำไส้มีปัญหา แล้วก็เป็นสิว ไปหาคุณหมอๆ ก็ให้ลองปรับอาหารดู เราก็ทานผักมากขึ้น เผาผลาญดีขึ้น ขับถ่ายดีขึ้น รู้สึกดีขึ้น ช่วงนั้นอายุ 18 เริ่มจากเลี่ยงไม่กินเนื้อ มาเรื่่อยๆ จนไม่กินเลย ปลากับไก่กินได้ ทานผักเป็นหลัก เราต้องฟังร่างกายตัวเองว่าเราขาดอะไร

แล้วอาชีพแอร์โฮสเตทที่ทำอยู่ หนักกับสภาพร่างกายมาก เหนื่อยมาก ปีหนึ่งไม่สบายเกือบทุกอาทิตย์ ยิ่งรู้สึกว่าร่างกายเราสำคัญมาก ในต่างประเทศ เมนูร้านอาหารจะมีเมนูใหม่ Plant-based(อาหารที่มาจากพืช) แนะนำตลอด เมื่อลาออกจากงาน มองเห็นว่าในประเทศไทยยังไม่มี ก็เลยนำเข้ามาจำหน่าย แต่ผลิตภัณฑ์นั้นเขาทำสำเร็จรูป ปรุงรสมาเรียบร้อยแล้ว คนไทยเอาไปทำอาหารต่อ เป็นผัดกระเพรา, ผัดเผ็ด ใส่เครื่องปรุงลงไป โซเดียมก็เพิ่มขึ้น โภชนาการไม่ดี กินไม่ได้ทุกวัน ไม่ยั่งยืน ไม่ตอบโจทย์คนไทย" กัญญ์วรา ธนโชติวรพงศ์ CEO / CO-FOUNDER บริษัท มอร์ฟู้ดส์ อินโนเทค จำกัด พูดถึงที่มาของ More Meat ให้ฟัง

จุดเริ่มต้นของ More Meet

จากนั้นเธอก็ไปศึกษาเรื่อง Plant-based ว่า ทำยังไง เนื่องจากพืชในประเทศไทยเยอะมาก พืชพื้นบ้านที่เรากินมาตลอดก็เยอะ ก็มาเจอ ‘เห็ดแครง’ มีค่าโภชนาการที่ดี มีกรดอะมิโน มีโครงสร้างคล้ายกับเนื้อสัตว์

"เราอยากให้ผลิตภัณฑ์ของเราปรุงได้เหมือนเนื้อ แต่ไม่ได้บอกว่ารสชาติเหมือนเนื้อ เพราะมันเป็นพืช เราเน้นโภชนาการ มีโปรตีนสมบูรณ์ ไม่มีคอเลสเตอรอล มีไฟเบอร์สูง โซเดียมต่ำ เราไม่ได้ปรุงรสแต่งกลิ่น สามารถเอาไปทำอาหารไทยได้หลากหลาย ช่วยเรื่องสุขภาพ ขับถ่ายง่าย มีความยั่งยืน สามารถทานได้ทุกวัน"

ในระยะแรก กัญญ์วราซื้ออุปกรณ์มาลองทำดู คิดว่าไม่ยาก แต่พอทำแล้วยาก ไม่ใช่ยำๆ เอาแล้วได้เลย ต้องเข้าใจเรื่องวิทยาศาสตร์ด้วย เธอก็เลยคิดว่า 1) จ้างชาวต่างประเทศที่เคยทำดีไหม คิดสูตรแป๊บเดียวก็ทำได้เลย 2) เมืองไทยมีพืชหลายตัว เราเป็นประเทศเกษตรกรรม แต่นวัตกรรมทางด้านอาหารแทบจะไม่มีเลย เราจึงตัดสินใจใช้นักวิจัยไทย ศึกษาสร้างนวัตกรรมแล้วเติบโตไปด้วยกัน ซึ่งใช้เวลาวิจัยเป็นปี

"ทำออกมามีลักษณะคล้ายเนื้อสัตว์ ที่เห็นสีดำ ๆ นั่นคือเห็ดแครง เราไม่ได้ใช้สารเคมีฟอกให้ขาว มันไม่ดีต่อสุขภาพ หลังซองบรรจุจะระบุรายละเอียดโภชนาการ มีโปรตีน คอเลสเตอรอล ไขมัน เท่าไร ตอบโจทย์คนที่มีปัญหาสุขภาพเรื่องไต ดูได้ว่าจะกินขนาดไหน ตอบโจทย์คนไทยที่อยากเอาไปทำอาหารต่อ คั่วกลิ้ง กระเพราก็ทำได้หมด" กัญญ์วรา เล่า

Plant-based โปรตีนจากพืช ต่างจากโปรตีนเกษตรทั่วไปและอาหารเจ ตรงที่ไม่ได้ทำมาจากแป้ง แต่ทำมาจากพืช แล้วยังดึงดูดคนที่ต้องการลดน้ำหนักให้ไม่ต้องเครียดว่าต้องทานแต่ผัก หรือเด็กรุ่นใหม่ พอพูดคำว่า เจ ก็จะคิดถึงศาสนา, ความเชื่อ แต่พอบอกว่าโปรตีนจากพืช ก็มีความทันสมัยขึ้น

ตลาด Plant-based ในเมืองไทย

กัญญ์วรา เล่าถึงกลุ่มลูกค้าว่า เป็นกลุ่มคนรักสุขภาพ ทั้งคนรุ่นใหม่และคนสูงอายุ เพราะเขามีโรคมากขึ้น ในอเมริกาชูจุดขายเรื่อง ลดปศุสัตว์ ลดโลกร้อน แต่ในเอเชียยังมีคนหิวโหย ขาดแคลนอาหารอยู่ เราชูเรื่องโภชนาการมาเป็นจุดขาย กิน Plant-based ดีต่อตัวเองและดีต่อโลก

"เราเริ่มผลิตและจัดจำหน่ายในปี ค.ศ.2020 ผลตอบรับดี ตอนนี้มีผู้จำหน่ายในตลาด 3 ราย ที่เริ่มมาพร้อม ๆ กัน เราได้ส่วนแบ่งการตลาดน้อย เพราะมีแค่หนึ่งผลิตภัณฑ์ รายอื่นมีหมูกรอบ, เนื้อเบอร์เกอร์, เนื้อวัว, เนื้อไก่ แต่ของเราเน้นโภชนาการ โซเดียมต่ำ ไฟเบอร์สูง โปรตีนสูง มีโอเมก้าเป็นหลัก คนเป็นโรคไตต้องกำหนดโซเดียม โปตัสเซียม ฟอสฟอรัส ทานเนื้อสัตว์ไม่ได้ ทานถั่วไม่ได้ ต้องทาน Plant-based ผลิตภัณฑ์เราบอกหมดว่ามีโภชนาการเท่าไร สามารถกำหนดควบคุมได้ตามความต้องการ"

ยอดขายของ More Meat ที่เติบโตขึ้น 15 เปอร์เซ็นต์ทุกเดือน บอกถึงความต้องการทางตลาด ทำให้เร็ว ๆ นี้จะมีผลิตภัณฑ์ตัวใหม่ ออกมา

"เราสร้างความยั่งยืนในการผลิต โรงงานได้มาตรฐาน มีขยะอย่างเดียวคือน้ำต้มเห็ด กำลังวิจัยว่าเอาไปทำอะไรได้อีก เพื่อลดขยะให้เหลือน้อยที่สุด เราสนับสนุนเกษตรกรไทย ร่วมมือกับองค์กรการกุศล บริจาค More Meat ให้ชุมชนที่มีผู้สูงอายุเยอะ หรือน้อง ๆ ที่ขาดโภชนาการ เราได้ฮาลาลด้วย มุสลิมกินได้ ทานเจก็ทานได้ ทานเนื้อสัตว์ก็ทานได้

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้สูงอายุ สุขภาพไม่ค่อยดี แพทย์ห้ามกินอาหารหลายประเภท เหลือประเภทอาหารให้กินน้อยมาก More Meat มีเนื้อสัมผัสไม่แข็งไม่เหนียว มีไฟเบอร์ ไม่มีคอเลสเตอรอล มีโปรตีนครบ ไม่ต้องกลัวว่าจะขาดโภชนาการ

สำหรับคนที่ต้องการลดน้ำหนัก แนะนำว่าให้ฟังตัวเอง ลองลดแป้งและน้ำตาล หรือถ้าทานข้าวไม่ตรงเวลา ก็ทานให้ตรงเวลามากขึ้น เพราะตอนทำงานเป็นแอร์โฮสเตส กินมื้อเดียว นอนไม่เป็นเวลา น้ำหนักขึ้นมาสิบกิโลกรัม เมื่อร่างกายเผาผลาญไม่ดีน้ำหนักก็ขึ้น ซึ่งแต่ละคนร่างกายไม่เหมือนกัน ไม่มีสูตรสำเร็จ"

โดย กนกพร โชคจรัสกุล
https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/932338

บริษัท ซีพีแรม จำกัด ผู้ทำธุรกิจผลิตและจัดจำหน่ายอาหารพร้อมรับประทาน เปิดตัวสินค้าใหม่ภายใต้แบรนด์ VG for Love เพื่อทำตลาดลูกค้าบริโภคพืชเป็นหลัก (Plant Based Diet) ครบ 5 ประเภท เป็นรายแรกของไทย เตรียมวางจำหน่ายในร้านสะดวกซื้อเซเว่นอีเลฟเว่น ทั่วประเทศ เทสโก้ และแม็คโคร

สำหรับอาหารภายใต้แบรนด์ VG for Love แบ่งออกเป็น 5 ประเภท ราคา 39-45 บาท ได้แก่
หมายเลข 1 อาหารเจ
หมายเลข 2 อาหารวีแกน
หมายเลข 3 อาหารมังสวิรัติกับนม
หมายเลข 4 อาหารมังสวิรัติกับไข่ และ
หมายเลข 5 อาหารมังสวิรัติกับนมและไข่

บรรจุในบรรจุภัณฑ์สีฟ้าปิดผนึกมิดชิด เพื่อคงสภาพความสด ใหม่ สะอาด และความปลอดภัยทางอาหารสูงสุด.

“โปรตีนทางเลือกจากจุลินทรีย์” หรือที่เรียกว่า “มัยคอโปรตีน” (Mycoprotein) แม้จะไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ใหม่เพราะมีการวางขายแล้วในยุโรป แต่ถือเป็นครั้งแรกที่ผลิตได้ในประเทศไทยด้วยฝีมือนักวิจัยไทย จุดความหวังที่จะลดพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศ

ทีมวิจัยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) นำโดย “กอบกุล เหล่าเท้ง" จากกลุ่มวิจัยส่วนผสมฟังก์ชันและนวัตกรรมอาหาร ใช้เวลากว่า 4 ปีศึกษาค้นหาสายพันธุ์จุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมนำมาผลิตโปรตีนทางเลือก คือเป็นสายพันธุ์ที่ผลิตโปรตีนปริมาณมาก มีความปลอดภัยและไม่สร้างสารพิษ โดยวิเคราะห์ข้อมูลลงลึกถึงระดับจีโนม เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัย ต่อมาได้พัฒนาเทคโนโลยีการผลิตทั้งในระดับห้องปฏิบัติการและโรงงานต้นแบบ เพื่อต่อยอดสู่ระดับอุตสาหกรรม โดยมุ่งเน้นการผลิตโปรตีนที่มีคุณภาพสูงและต้นทุนต่ำ เพื่อให้แข่งขันกับคู่แข่งในตลาดได้ พร้อมกับการยื่นขอจดสิทธิบัตร

‘ตัวละครลับ’ ในขั้นตอนการผลิต

ทีมวิจัยไบโอเทคพร้อมส่งต่อผลงานวิจัย “ขึ้นห้าง” หรือขยับสเกลสู่ระดับอุตสาหกรรม จึงร่วมกับบริษัท ไทยรุ่งเรืองอุตสาหกรรม จำกัด เจ้าของแบรนด์ “น้ำตาลลิน” ผู้ผลิตและส่งออกน้ำตาลรายใหญ่ ซึ่งสนใจที่จะผลิตมัยคอโปรตีน จึงเดินหน้าการวิจัยต่อยอดในระดับกึ่งอุตสาหกรรม รวมทั้งการวิจัยพัฒนาเพิ่มมูลค่าโปรตีนทางเลือกสู่ผลิตภัณฑ์เนื้อเทียมต่างๆ

อัจฉรา งานทวี ผู้อำนวยการฝ่ายขายและการตลาด บริษัท ไทยรุ่งเรืองอุตสาหกรรม จำกัด กล่าวว่า ทุกวันนี้น้ำตาลถูกมองเป็นสิ่งที่อันตรายต่อสุขภาพ และมีการรณรงค์ให้บริโภคน้อยลง บริษัทจึงพยายามมองหานวัตกรรมที่จะต่อยอดการผลิตไปสู่ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ที่มีมูลค่ามากขึ้น กระทั่งมาเจองานวิจัยการพัฒนามัยคอโปรตีนจากจุลินทรีย์ของ “กอบกุล เหล่าเท้ง" นักวิจัยไบโอเทค ทำให้เห็นโอกาสและเกิดเป็นความร่วมมือในการวิจัยพัฒนา เนื่องจากในกระบวนการผลิตต้องใช้น้ำตาลเป็นอาหารให้แก่จุลินทรีย์ในการเปลี่ยนเป็นพลังงานสร้างเส้นใย ประกอบกับ โปรตีนทางเลือกเป็นเทรนด์อาหารแห่งอนาคต ซึ่งถือเป็น Specialty Market นำมาซึ่งผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ

บริษัทมองการพัฒนาผลิตภัณฑ์ไปที่อาหารสำเร็จรูป รวมถึงการขายเป็นวัตถุดิบเนื้อเทียมให้แก่โรงงานอุตสาหกรรมอาหาร โรงแรมต่างๆ เพราะผู้บริโภคปัจจุบันรักสุขภาพมากขึ้น สังเกตจากผู้บริโภครุ่นใหม่ที่ปรับเปลี่ยนมารับประทานโปรตีนจากพืชจำนวนมาก หรือแม้แต่ในผู้สูงอายุที่มีปัญหาเรื่องสุขภาพฟันและระบบการย่อยอาหาร โปรตีนจากจุลินทรีย์จะเป็นทางเลือกหนึ่งที่มาทดแทนได้ นอกจากนี้ยังตอบโจทย์กลุ่มคนที่รักสิ่งแวดล้อมอีกด้วย

“งานวิจัยเป็นเรื่องขององค์ความรู้ ทีมวิจัยของเราทำเกี่ยวกับเรื่องกระบวนการเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์อยู่แล้ว โดยใช้ทั้งเทคโนโลยีการหมักและเทคโนโลยีชีวกระบวนการ จะมีในเรื่องของการเน้นการใช้ประโยชน์จุลินทรีย์และใช้วัตถุดิบที่มีในประเทศ เพื่อเปลี่ยนเป็นสารมูลค่าสูง และในโครงการเริ่มตั้งแต่คัดเลือกสายพันธุ์จุลินทรีย์ซึ่งจะต้องใช้ในอุตสาหกรรมได้ และมีประวัติในการใช้งานในอุตสาหกรรมอาหาร เป็นเกรดอาหาร มีประสิทธิภาพในการผลิต สร้างโปรตีนได้สูง เจริญเติบโตได้เร็ว และมีสารอาหารหลากหลาย จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ทีมทำวิจัยคัดเลือกสายพันธุ์จุลินทรีย์ที่เหมาะสมมาไม่ต่ำกว่า 4 ปี ดูข้อมูลลงลึกถึงระดับจีโนม เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยและศึกษาในเชิงความรู้พื้นฐาน พร้อมกับการยื่นขอจดสิทธิบัตร”

ดึง ‘น้ำตาล’ เลี้ยงจุลินทรีย์

มัยคอโปรตีนสามารถใช้ประกอบอาหารปรุงรสทดแทนเนื้อสัตว์บด เช่น เบอร์เกอร์ ลาบ กะเพรา น้ำพริกอ่อง รวมถึงสาคูจากโปรตีนทางเลือก ส่วนคุณค่าทางโภชนาการก็มีโปรตีนสูงเทียบเท่ากับโปรตีนจากไข่ ไม่มีคอเลสเตอรอล ทั้งยังมีกรดอะมิโนจำเป็นครบทุกตัว มีไฟเบอร์ ไวตามิน รวมถึงเบต้ากลูแคน นอกจากจะเป็นแหล่งโปรตีนที่มีคุณภาพแล้ว ยังมีความปลอดภัยในการบริโภคด้วยเพราะไม่มีการปนเปื้อนสารเคมี และยาปฏิชีวนะ แต่เนื่องจากว่าการผลิตมัยคอโปรตีนต้องใช้เทคโนโลยีทางด้านชีวภาพ ไม่ใช่แค่ลักษณะการขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ ต้องอาศัยหลายศาสตร์ ตั้งแต่การเพาะเลี้ยงให้ได้เส้นใยคล้ายกล้ามเนื้อของสัตว์ การพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบต่างๆ และการคำนึงถึงรสชาติ จึงมีผู้เล่นน้อยรายนักที่จะเข้าสู่ตลาดนี้

“จากการสำรวจพบว่าตลาดแพลนท์เบสมีมูลค่าสูงถึง 2.8 หมื่นล้านบาท เติบโต 20-30% ทุกปี ซึ่งรวมทุกโปรดักท์แพลนท์เบส แต่เซกชั่นมัยคอโปรตีนยังเล็กและยังหาไซต์ตลาดไม่ได้ ถึงอย่างไรก็ตามเชื่อมั่นว่าจะเติบโตขึ้นในอนาคตดูจากเทรนด์ในต่างประเทศ และผู้เล่นในเมืองไทยที่ลงสู่ตลาดนี้กันจำนวนมาก ทั้งรายใหญ่ และสตาร์ทอัพ คาดว่า 1-2 ปีนับจากนี้จะเติบโตอย่างก้าวกระโดดมากขึ้น”

สำหรับความคืบหน้าการพัฒนาผลิตภัณฑ์ตอนนี้อยู่ระหว่างการวิจัยปรับเนื้อสัมผัสให้เหมือนเนื้อสัตว์มากที่สุดและต้นทุนการผลิตต่ำ เพื่อให้สามารถแข่งขันได้ในตลาด คาดว่าอาจจะเปิดตัวผลิตภัณฑ์ได้ภายในปลายปี 2564 ในช่วงเทศกาลกินเจ และงานแสดงสินค้าอาหาร THAIFEX

ส่วนบิซิเนสโมเดลตั้งเป้าเจาะทั้งตลาดในประเทศและส่งออก เป็นในลักษณะวัตถุดิบในภาคอุตสาหกรรมอาหาร B2B ส่วน B2C จะเป็นในรูปแบบของอาหารพร้อมปรุงและอาหารพร้อมทาน ที่จะวางขายตามโมเดิร์นเทรด ทั้งนี้ มีแผนเจาะตลาดต่างประเทศจะเป็นกลุ่มความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (เอเปค) เป็นหลัก อาทิ จีน อินเดีย แต่ทั้งนี้บริษัทเน้น B2B มากกว่า B2C เพราะต้องการวางแผนผลิตต้นแบบเพื่อให้ B2B มาเห็นและซื้อวัตถุดิบ

‘ราคาเข้าถึงได้’ คือความท้าทายธุรกิจ

ทั้งนี้ ในส่วนของความท้าทายมองว่า คือ “ราคา” ซึ่งยังไม่ได้มีการตั้งราคา เพราะลักษณะผลิตภัณฑ์มีความหลากหลาย ส่วนช่องทางการจำหน่ายจะเน้นทั้งออฟไลน์และออนไลน์ผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ในอนาคตอาจจะมีพรีเซ็นเตอร์เพื่อสร้างการรับรู้ของแบรนด์ ส่วนออฟไลน์จะเป็นการวางจำหน่ายตามซูเปอร์มาร์เก็ตและโมเดิร์นเทรดต่างๆ เบื้องต้นจะใช้โรงงานต้นแบบชีวกระบวนการเป็นสถานที่ผลิตอาหาร และใช้ผลิตมัยคอโปรตีน ในโครงการนี้สำหรับการนำร่องในช่วงของการทดลองตลาด เพราะอยู่ระหว่างการจัดตั้งโรงงานซึ่งต้องใช้ระยะเวลาในการก่อสร้าง

ทั้งนี้กลุ่มน้ำตาลไทยรุ่งเรือง มีโรงงานน้ำตาลในเครือ 6 โรง ผลผลิตน้ำตาลประมาณ 1 ล้านตันต่อปี ดำเนินธุรกิจมากว่า 75 ปี เป็นเอกชนรายแรกที่ผลิตน้ำตาลและน้ำเชื่อมเป็นหลัก ที่ผ่านมามีการนำกากน้ำตาลไปใช้ประโยชน์ทั้งส่งไปผลิตอาหารสัตว์ ทำผงชูรส ในส่วนของเศรษฐกิจชีวภาพเป็นเรื่องของการนำประโยชน์ทรัพยากรชีวภาพ ทั้งจุลินทรีย์ สินค้าทางการเกษตรจากอ้อย น้ำตาล มาใช้ประโยชน์ ซึ่งเป็นไปตามแนวทางโมเดลเศรษฐกิจ “บีซีจี”

https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/930958